Cờ Cá Ngựa

Luật cờ cá ngựa

Bản luật đang chạy trong bàn chơi thử, kèm những chỗ bàn này chọn cách hiểu riêng và nguồn của từng điều.

Bàn và quân

Bàn hình chữ thập, bốn nhánh. Mỗi nhánh có hai hàng ô của vòng đua và một dãy sáu ô đích ở giữa. Bốn góc bàn là bốn chuồng, mỗi chuồng bốn con ngựa cùng màu — tất cả mười sáu con.

Vòng đua có 52 ô, chia đều bốn nhánh mười ba ô, tất cả ngựa đi cùng một chiều kim đồng hồ. Mỗi màu có một ô xuất phát riêng nằm ngay cạnh chuồng của mình.

Một lượt

Gieo một viên xúc xắc, rồi chọn một con ngựa của mình đi đúng số ô vừa gieo. Không bắt buộc phải đi con nào; nếu không con nào đi được thì mất lượt.

Gieo được mặt 6 thì được gieo thêm một lần nữa trong cùng lượt. Nhưng ba lần 6 liên tiếp thì mất trọn lượt: lần 6 thứ ba không được dùng để đi, và lượt chuyển ngay sang người kế.

Ra chuồng

Ngựa trong chuồng không tự ra được. Muốn đặt một con lên ô xuất phát, bạn phải gieo đúng mặt 6. Ngựa bị đá về chuồng cũng phải gieo lại mặt 6 mới ra được.

Bàn này chỉ nhận mặt 6. Nhiều nhóm ở Việt Nam cho cả mặt 1, và khi chơi hai viên xúc xắc thì các cặp đôi hay cặp 1–6 cũng được tính — đó là biến thể, trang này không dùng.

Đá ngựa

Nếu số xúc xắc đưa ngựa bạn dừng đúng ô đang có ngựa khác màu, con đó bị đá về chuồng. Đi quá hay chưa tới đều không tính: chỉ dừng đúng ô mới đá được.

Không đá ngựa của chính mình, và không đá trong dãy đích. Đá xong mà quân bạn đứng ngay trước mũi một ngựa khác thì rất dễ bị đá ngược ở lượt sau.

Tám ô an toàn

Trên vòng đua có tám ô an toàn: bốn ô xuất phát của bốn màu và bốn ô có dấu sao, mỗi ô cách ô xuất phát của nó tám bước. Ngựa đứng trên ô an toàn không bị đá, và ngựa khác vẫn được dừng chung ô đó.

Chuồng và dãy đích cũng là vùng an toàn tuyệt đối: không con nào bị đá khi đã rẽ vào dãy màu mình.

Dãy đích và về đích

Sau khi đi hết vòng, ngựa rẽ vào dãy sáu ô đích của màu mình, đánh số 1 đến 6, rồi bước vào ô đích ở tâm bàn. Cả sáu ô đích và ô tâm chỉ dành cho màu đó.

Vào dãy đích và về đích phải đúng số bước còn lại. Gieo dư thì con đó đứng yên, và bạn phải chọn con khác — hoặc mất lượt nếu không con nào đi được. Vì vậy cuối ván hay phải chờ đúng mặt.

Thắng và xếp hạng

Người đầu tiên đưa đủ bốn con vào tâm bàn là người thắng. Những người còn lại xếp hạng theo số ngựa đã về đích; bằng nhau thì đồng hạng, không phân định thêm bằng số nước hay số ngựa còn trên đường.

Ván không có giới hạn thời gian. Bàn chỉ có một trần an toàn: 900 lượt gieo, dùng để máy tự chơi hàng trăm ván trong lúc kiểm thử — chơi thật không chạm tới.

Những chỗ bàn này chọn cách hiểu riêng

Một: không có luật chắn đường. Nhiều nhóm cấm nhảy qua quân đang đứng chắn; bàn này cho đi qua, chỉ tính ô dừng cuối cùng.

Hai: hai ngựa cùng màu được đứng chung một ô. Có nhóm coi ô có hai ngựa cùng màu là ô an toàn — bàn này không làm vậy, chỉ tám ô an toàn ở trên là an toàn.

Ba: một viên xúc xắc. Biến thể hai viên (cộng tổng, hoặc tách điểm cho hai con) không có trong bàn này, vì mỗi nhóm chơi một kiểu và không có bản chuẩn để đối chiếu.

Bốn: ván dừng ngay khi người đầu tiên đủ bốn ngựa ở tâm, không đua tiếp để phân hạng nhì ba. Hạng còn lại tính theo số ngựa đã về đích.

Nguồn

Vòng đua 52 ô, dãy đích, tám ô an toàn và luật ba lần 6: trang luật Ludo của foony.com và playboard.gg (bản tiếng Việt) — cả hai đều ghi rõ 52 ô, cột về nhà và luật ba số 6 liên tiếp mất lượt.

Dãy đích sáu ô đánh số 1–6, luật đá ngựa, điều kiện ra chuồng bằng mặt 6 và cách xếp hạng: bài «Cách chơi cờ cá ngựa» của hoanghamobile.com, có bảng đối chiếu các biến thể theo vùng miền.

Những chỗ bàn này khác bản ngoài đời đều ghi ở mục trên, không có điều nào chạy ngầm.

Xem thêm